კონტრაბანდა

ჩვენ მას თოვლში შევხვდით — სადღაც საქართველოსა და ინგუშეთს შორის.

1990-იანი წლების შუა პერიოდში, ომებისა და სამოქალაქო არეულობის შემდეგ, კავკასიის ბევრ მაღალმთიან სოფელში ხალხი თითქმის მხოლოდ იმით ცხოვრობდა, რისიც თავად წარმოება შეეძლო: ძროხები, ცხვრები, ყველი, კარაქი, ბალახები, შინაური არაყი, თამბაქო.

ყველაფერ დანარჩენს — ფქვილს, ცხენის ნალებს, ნავთობს, საბრძოლო მასალას… ზოგჯერ პატარა კორეულ ფერად ტელევიზორსაც კი თავიანთი პროდუქტების გაცვლით იღებდნენ.

ეს ნივთები მთებში ვაჭრებს გადაჰქონდათ, რომლებიც იზოლირებულ რეგიონებს შორის გადაადგილდებოდნენ. ხშირად ცხვარს საწვავში ცვლიდნენ, სიგარეტს — ცხენში.
მათ პროდუქტს „კონტრაბანდას” ეძახდნენ (რუსულად: контрабанда) — კონტრაბანდულ საქონელს.

ასეთი ვაჭრობა, მართალია, ყოველთვის უკანონო არა, მაგრამ სახიფათო იყო. მესაზღვრეები, კორუმპირებული მოხელეები ან უბრალოდ მძარცველები შეიძლება ნებისმიერ დროს გამოჩენილიყვნენ. ფულს იპარავდნენ, ცხვრის ფარები მიჰყავდათ, ხანდახან იარაღის მუქარითაც კი.

ამინდიც დიდ საშიშროებას წარმოადგენდა: უეცარი ქარბუქი, ზვავის ჩამოწოლა ან ცხენის უფსკრულში წაქცევა ყველაფრის ერთბაშად დაკარგვას ნიშნავდა.

მაგრამ ამ ვაჭრებს ნივთებზე ძვირფასი რაღაცაც მოჰქონდათ. მათ მოჰქონდათ სიახლეები გარე სამყაროდან — თბილისიდან, გროზნიდან, ერევნიდან. გაზეთები, ჭორები, ხუმრობები… და ვალუტის კურსებიც.

ისინი იყვნენ ძლიერი, დაკვირვებილი კაცები — სხარტები და მოხერხებულნი.

ჩემი ნახატი „კონტრაბანდა“ (2024) ერთ ასეთ შეხვედრას ეფუძნება არხოტის უღელტეხილზე.

ჩვენი შეხვედრიდან იგი დამამახსოვრდა როგორც ინგუში კაცი „მაკ-შარიფი”. ჩუმ, თოვლით დაფარულ სიმარტოვეში უხმოდ გაუხარდა უცხო ადამიანებთან შეხვედრა. მან გაგვაჩერა. ერთად მოვწიეთ სიგარეტი. ვხუმრობდით.

წლების შემდეგ, როცა ხევსურეთი მეგობრებისგან ვიყიდე მტკიცე, წითელ-ყავისფერი ცხენი, მითხრეს, რომ ის ინგუშეთიდან იყო ჩამოყვანილი — მაკ-შარიფის მიერ.

ტრანსფორმაცია

ნახატში გამოყენებული ტექსტი ერთ სპამ-იმეილს ეკუთვნის, რომელიც ოდესღაც მივიღე და შევინახე თავისი უცნაური, თითქმის შემთხვევითი პოეზიის გამო.

შერეული მედიის კოლაჟი

ჩემი სურათის კონტექსტში არაფორმალური ეკონომიკის ენის ექოსავითაა — ფრაგმენტული, კოდირებული და უცნაურად გულწრფელი.

ფერწერა

ეს ნამუშევარი არაა მხოლოდ ვაჭრობაზე.

კონტრაბანდა 2024

იგი არის ნივთების, ისტორიების, ადამიანურობის გაზიარებაზე.
იმაზე, თუ როგორ იქცევა მეხსიერება გამოსახულებად
და როგორ იძენს გამოცდილება ფორმას.

ეს სურათი არ არის უბრალოდ შექმნილი.
მას დრო სჭირდებოდა.